La Palma krabbelt op, de natuur geeft het goede voorbeeld!

La Palma krabbelt op, de natuur geeft het goede voorbeeld!

Drie weken verder en het is nog steeds stil op het eiland. Na de uitbarsting van de San Juan in 1949 kwam er na 3 weken stilte toch nog weer een opleving van de vulkaan, maar nu beginnen we er langzaamaan in te geloven dat de rust blijvend is. Wel staat de vulkaan zonder naam nog steeds uit te hijgen. En hij vergeet nogal eens om zijn tanden te poetsen, want op zijn stinkende zwavel adem worden we nog regelmatig getrakteerd.

Maar het Aridanedal begint op te krabbelen. Binnen no-time begonnen de door de vulkaan zwaar geteisterde Canarische dennen weer uit te lopen. We wisten al dat ze een brand kunnen overleven, maar een vulkaanuitbarsting dus ook. La Palma laat zich er niet onder krijgen! Intussen mogen meer en meer geëvacueerde bewoners terug naar hun huizen (voor zover die er nog staan). Overal zie je vrachtwagentjes rijden die inboedels terugbrengen. Met man en macht wordt er gewerkt om het gebied ten zuiden van de coladas te ontdoen van as/zand. Gisteren is een nieuwe weg in gebruik genomen die de toegang naar het gebied rond Puerto Naos weer mogelijk maakt. Wel moet je daarvoor nog steeds omrijden via de oost- en de zuidkust, maar voorheen was het gebied alleen via de zee bereikbaar.

Nieuwe weg vanaf Las Manchas de Abajo naar Puerto Naos.

Op het kruispunt van La Laguna wordt met zware machines getracht de verbinding naar Tazacorte en omhoog naar Cruz Chica vrij te maken. Het gaat om stukken van 50 resp. 200 mtr die lavavrij gemaakt moeten worden. De lava is hier echter wel zo’n 10-12 mtr hoog. De eerste 4 meters gingen voorspoedig, maar vervolgens stootte men op enorme al uitgeharde basaltblokken, die de voortgang zeer vertragen. Desondanks gaat men stug door en het vordert langzaam. Alleen al deze klus zal naar verwachting een paar maanden gaan duren.

En de grote hamvraag is, hoe wordt de verbinding tussen het noordelijke en het zuidelijke deel van het Aridanedal hersteld? Zodat de bewoners van Las Manchas, Puerto Naos, Fuencaliente en omstreken niet meer anderhalf uur hoeven te reizen om naar Los Llanos te komen.  Daar is men het nog niet over eens. Door de lava heen? Maar dan zal er nog een hele tijd gewacht moeten worden voordat de lava binnenin genoeg is afgekoeld. Er overheen??

Dan zijn er nog de huizen die wel zijn blijven staan maar volledig zijn ingesloten door de lava. Er is geen infrastructuur meer, geen elektriciteit, water. Als het om één enkel huis gaat lijkt ons de kans uitgesloten dat dat goed komt. Er zijn ook plaatsen waar bijvoorbeeld een tiental huizen ingesloten is. De eigenaren daarvan maken waarschijnlijk meer kans dat er een poging ondernomen gaat worden om hun huizen weer te ontsluiten.

Onbegonnen werk lijkt het.
Hoe gaan we dat nou eens aanpakken??
Stukje min of meer geëgaliseerd.

Al met al moeten wij denk ik uiteindelijk maar tevreden zijn, hoe paradoxaal en bitter ook, dat ons huis binnen een paar dagen volledig verdwenen was. Weg, foetsie, niks meer van over, niet meer te herkennen ook waar het ooit gestaan heeft. Daardoor zijn wij nu door het hele traject verzekering/consorsio de compensación heen en kunnen we vooruit.

Mmmm, fysiek dan toch vooral, mentaal kijken we nog vaak achterom en ervaren we momenteel eigenlijk meer downs dan ups in vergelijking met de eerste weken na de ondergang van Finca Paraiso. Met de tijd is het eigenlijk onvoorstelbaarder aan het worden dat dat fantastische bezit, want dat was het voor ons, weg is. En dan gaat het eigenlijk nog niet eens om het materiële in de zin van het huis en de appartementen. Maar veeleer om de ligging, het 360 graden panorama van stad-natuur-oceaan-bergen-tuin, de waardering van de gasten, het graf van onze Max, en alle energie en liefde die we erin gestoken hadden.

Aan de andere kant, ‘de tijd heelt alle wonden’, een eerste klas dooddoener maar net zo goed een waarheid als een koe. Met de hoe dan ook komende stap naar een nieuwe toekomst zal het ook gemakkelijker worden hetgeen achter ons ligt steeds wat meer uit ons dagelijkse denken te verbannen.

We zijn intussen verkast naar het huurhuis. En hebben (hadden?? we weten het momenteel eigenlijk zelf even niet) zicht op een ander huis. Maar, zoals het op La Palma helaas vaak gaat, kwamen er toch weer wat beren om de hoek gepiept. Waardoor we opnieuw in onzekerheid zitten. Geen zin om in details te treden op dit moment, we hopen dat het goed komt en dat we toch snel de cava kunnen ontkurken.

Overigens, La Palma wordt hipper en hipper. Er is nu zelfs een überhip ‘capsule hotel’ geopend in Santa Cruz in een prachtig 18e eeuws pand. Een Japanse uitvinding waarbij je in een soort van bedstee/cel slaapt ter grootte van een twijfelaar en zo’n 1 mtr hoog. Je moet dus geen last hebben van claustrofobie. Maar het gaat om de ‘experience’ toch?

Trapje op naar de kooi.
Knusjes toch!
Het is voorbij !

Het is voorbij !

La Bestía heeft zijn laatste adem uitgeblazen. Na 10 dagen van inactiviteit is de eruptie nu officieel als beëindigd verklaard. We hoeven zijn stinkende adem niet meer te ruiken, zijn humeurige gegrom niet meer te horen en zijn trillende gestampvoet niet meer te voelen. De vulkaan zonder naam heeft eindelijk de handdoek in de ring geworpen.

Hij heeft La Palma en haar bewoners opgezadeld met een spoor van vernietiging. Onze harten breken elke keer weer bij het zien van de gigantische zwarte, tot nu toe nog rokende, vlakte waar tot voor 3 maanden zoveel mooie huizen stonden, waar het dorpje Todoque met haar kerkje en de gezellige bar Timaba lag en het kleine bedrijventerrein van Los Llanos. Een gigantisch litteken in de vallei van de Aridane dat voor altijd zal herinneren aan het onvoorstelbare dat gebeurd is.

Hoewel het zeker niet zonder slag of stoot zal gaan, gaat La Palma beginnen aan de wederopbouw. Morgen wordt al gestart met het verwijderen van de lava van het kruispunt in La Laguna. En er wordt druk gewerkt aan het verwijderen van de as in het geëvacueerde gebied ten zuiden van de vulkaan. Een in onze ogen bijna onmogelijke opgave als je ziet dat de huizen soms tot aan het dak in de as staan. Hoe gaan de bewoners daar hun huizen aantreffen zodra ze er weer naar toe kunnen?

Wijzelf gaan in de eerste week van januari verkassen naar een huurwoning, onze vriendin in wier huis we tot nu toe gewoond hebben, komt dan terug naar La Palma. We zijn haar oneindig dankbaar dat we al die tijd in haar huis mochten verblijven. Ons verblijf in het huurhuis zal naar alle waarschijnlijkheid maar van korte duur zijn. En verder zeggen we op dit moment lekker nog niks, je moet de goden niet verzoeken tenslotte 😉. Een goede jaarwisseling voor iedereen, dat 2022 in alle opzichten een beter jaar mag worden.

Een paar Bestía-feiten op een rijtje:

  • De uitbarsting begon op zondag 19 september om 14h30 in het gebied ‘Cabeza de Vaca’, gelegen in een rechte lijn boven ons huis.
  • De uitbarsting eindigde op maandag 13 december om 22h20.
  • Hij duurde 85 dagen en 8 uur en was daarmee de langst durende, krachtigste en meest vernietigende uitbarsting in de geschiedenis van La Palma.
  • De nieuw ontstane vulkaan is ongeveer 200 meter hoog en heeft 6 kraters
  • Er is meer dan 200 miljoen kubieke meter lava uitgestoten.
  • Meer dan 1200 hectare land is onder de lava verdwenen.
  • De lava is op sommige plaatsen 70 meter dik (onder andere in El Paraíso, het gebied waar ons huis gestaan heeft) en heeft een gemiddelde dikte van 12 meter
  • De vulkaan heeft behalve genomen ook gegeven, er is 48 hectare nieuw land bijgekomen.
  • Er zijn 9090 aardbevingen gelocaliseerd.
  • 76 km wegen zijn verdwenen.
  • Er zijn 1628 gebouwen bedolven, waarvan 1300 woonhuizen.

Onze lieve Max is voor altijd bedolven onder zo’n 70 meter lava. Karel had een palm geplant naast zijn graf. In onze naïviteit hoopten we, toen ons huis en de appartementen al door de lava bedolven waren maar het stukje tuin waar zijn graf lag er nog was, dat ‘de palm van Max’ over een jaar of 20 fier boven de lava zou uitsteken. Maar een week of twee later was ook die hoop vervlogen.

Over 10 jaar zullen we wellicht zeggen, ‘De uitbarsting van de Cumbre Vieja in 2021? Wij waren erbij!’. Maar vooralsnog beschouwen we het als een wel zeer twijfelachtige eer die we liever aan ons voorbij hadden laten gaan.

foto van Involcan, het vulkanologisch instituut op de Canarische Eilanden
En toen was het stil ….

En toen was het stil ….

Ja. Zomaar opeens. Afgelopen maandagmiddag. En nog steeds.

Zondag werden we rond 13 uur nog opgeschrikt de een opeens vreselijk veel lawaai makende vulkaan die een enorme aswolk kilometers hoog de lucht in wierp. Wat is het kreng nu weer aan het doen? Volgens een vriendin zou het eiland spoedig uit elkaar ploffen. Nou ja, berustten wij, als we dan toch gaan, dan maar met z’n allen. Maar een uur later was hij weer een stuk rustiger. Tot in de nacht van zondag op maandag, toen begonnen de explosies weer, met drukgolven die de ramen en deuren deden rammelen in hun sponningen.

De aswolk van 5 km hoog was te zien vanaf de andere eilanden.

Maar op maandag einde van de middag werd het opeens rustig. Echt rustig. Wel viel er gedurende de nacht nog wat asregen, waardoor we de dinsdag weer grotendeels vegend hebben doorgebracht, maar verder bleef het ongewoon stil. Zouden dit dan de laatste stuiptrekkingen zijn geweest voordat hij zijn laatste adem uitblaast?? Woensdagochtend werden we wakker en was de hemel voor het eerst sinds 19 september weer helder, met zicht zoals we het bijna vergeten waren.

De vulkaan die zich in 3 maanden tijd opgebouwd heeft. In ruste. Op sterven na dood??

Maar volgens de wetenschappers mogen we niet te vroeg juichen. Pas als de vulkaan 10 dagen in ruste gebleven is, kan er gesteld worden dat hij gestopt is. En dat is op 23 december. Op het moment dat ik dit schrijf, zijn wij onderweg naar Nederland. De vulkaan begon toen we in Nederland waren, laat hem dan ook ophouden als we in Nederland zijn. Een mooier kerstcadeau kunnen we hier op La Palma niet krijgen.

De (final?) countdown is begonnen!

¡ Felices fiestas a todos !
Heerlijk avondje op La Palma

Heerlijk avondje op La Palma

Op deze 5e december van dit rare jaar,

komen 6 vrienden op La Palma bij elkaar.

Sint had dit in de wandelgangen vernomen

en is toen snel naar La Palma gekomen

om een paar feiten op een rijtje te zetten,

dat ligt hem nu eenmaal beter dan chatten

En de opdracht was zonneklaar,

Voorlezen vanavond, anders zijn de rapen gaar.

Het was me het jaartje wel, zo had Sint gehoord

En hij vroeg zich dan ook af, zijn ze daar inmiddels niet gestoord?

Allemaal in Spanje woonachtig

zijn de verschillen toch groot en waarachtig.

Waar Sint woont op het Spaanse Peninsula

beperkte de overlast zich grotendeels tot corona.

Dat leek hem toch al ellende genoeg,

met onder andere beperkte toegang tot restaurant en kroeg.

Ook de vrienden op La Palma hadden hiervan last,

Want in hun vakantiehuizen kwam bijna geen gast.

En de bouwvergunning die Tom en Anne was beloofd,

waar ze zo lange tijd in hebben geloofd,

Nee, afkomen deed de permiso uiteindelijk niet,

Dit tot grote spijt van hen en Zwarte Piet,

En net toen het allemaal weer wat beter werd,

Gebeurde er iets waardoor de ogen opnieuw werden opengesperd.

In augustus was er een verschrikkelijke calima,

Ook voor la Palma was dit er een zonder weerga,

Overal op het eiland dik boven de 40 graden,

een kip kon spontaan worden gebraden,

Daarbij ontstond een gigantische fik,

Meer dan 60 huizen kregen dat vol voor de mik,

De huizen Van den Eynde en Brummer ontsnapten gelukkig daaraan,

Ze hadden toch even angst dat hun domeinen eraan zouden gaan.

Kort daarna bleek dit toch allemaal maar spielerei,

Want daar kwam ineens ‘La Bestía’, voorbij,

In september begon de grond onder de voeten te trillen,

Zelfs in Puntagorda kregen Hans en Anky de bibbers in de billen

Geen zorgen zeiden de kenners, echte vulkanologen,

Het eiland zou die uitbarsting goed kunnen gedogen,

Pas weken later en ver in het zuiden,

Zou er wellicht ooit wat lava zijn te duiden.

Maar helaas dat bleek niet goed voorspeld,

Op 19 september brak het beest uit met veel geweld,

Met een enorme knal begon het armageddon,

Waarvan velen meenden dat het niet zijn kon,

Binnen de kortste keren bedekte de lava de eerste huizen,

En inmiddels staan er al meer dan 2000 kruizen,

De tweede dag al sneuvelde de Brummer finca,

Voor hen echt een drama zonder weerga.

Maar gelukkig wisten Anne en Tom wat dat met een mens doet,

Meteen kwamen ze hen met veel troost tegemoet

op dat moment onwetend van wat nog komen ging

En welke ellende ook hen boven het hoofd hing.

Je hele hebben en houwen ten onder zien gaan, het is toch wat,

Gelijk ligt je hele leven op zijn gat,

Inkomen, dagelijks leven, het verandert op slag,

Je kunt er met je verstand niet bij, dat zoiets zomaar mag.

De veilige haven van Anky en Hans in Puntagorda was een zegen

Samen uithuilen, praten, eten, waardoor de zorgen voor even zwegen

In hun Casa Demetria kwam het denkproces op gang

aan een leven na de vulkaan, ook al duurt dat misschien nog lang.

De wijkjes van de Brummers en Van den Eyndes zijn weggevaagd

En dit lot heeft ook vele anderen definitief uit hun huizen gejaagd.

Iedereen in evacuatie en tijdelijk onderkomen,

Hopelijk vinden ze allemaal straks weer de plek van hun dromen.

Maar voorlopig raast en brult de vulkaan maar door

En met zijn lava trekt hij een vernietigend spoor

door het mooie Palmese Aridanedal

dat hierna nooit meer hetzelfde zijn zal

Het eiland is nu voor altijd wereldberoemd,

En wordt in elke krant en op tv genoemd

La Isla Bonita, de onbekende stille Canarische kracht

Is verworden tot een diva van formaat, wie had dat gedacht

Ja werkelijk, Sint is ervan ondersteboven

En ook zijn Pieten kunnen het nauwelijks geloven

het drama dat zich afspeelt op dat vlekje in de Atlantische Oceaan

Hopelijk is het met het monster spoedig gedaan

Dan kunnen de bewoners van La Palma weer ‘adelante’

Want dat gaan ze doen, heus, ze weten er van wanten

De schouders eronder, een voor allen, allen voor een

Met solidariteit en saamhorigheid houden ze elkaar op de been

La Palma wordt weer het mooie meisje van weleer,

Dat staat in het Grote Boek van Sint, hij leest het keer op keer

Het heerlijk avondje is gekomen, dus Sint moet er nu snel vandoor,

Zijn Pieten zijn al op de boot en roepen hem in koor

In Nederland wordt met smart op hem gewacht,

Want de cadeaus moeten de schoorsteen in, en wel vannacht

Dus lieve vrienden, hef samen het glas en ga aan de dis,

Want vulkaan of geen vulkaan, het leven gaat door, zo waar als het is.

Geschreven in een eenmalig co-schrijversschap door de Sint, Karel en Marja

Natuurlijk hoort er bij Sinterklaas borstplaat …
… en speculaas. Dus Karel ging aan de slag.
Hij stopt, hij stopt niet, hij stopt, hij stopt niet ……

Hij stopt, hij stopt niet, hij stopt, hij stopt niet ……

Hij weet het zelf ook niet geloof ik, of hij door zal gaan of toch maar ophouden. Is hij inmiddels verworden tot een oudje zonder tanden, zoals medeblogger Siepko hem deze week noemde, of heeft hij deze belediging persoonlijk opgenomen en besloten ons nog eens een poepie te laten ruiken? De afgelopen week werd er serieus gedacht dat de vulkaan aan het einde van zijn levensdagen begon te komen. De seismische activiteit nam aanzienlijk af en ook de uitstoot van SO2 vertoonde een constant dalende tendens. De wetenschappers waren er bijna uit, hij is op zijn retour. Helaas heeft ‘la bestía’ zich kennelijk bedacht en gaat hij toch nog even door met ‘eilandje pesten’, want op woensdag was er opeens een hevige opleving van het aantal aardbevingen. De ene na de andere was duidelijk voelbaar, het bleek de heftigste magma-activiteit die gemeten is sinds het begin van de uitbarsting. ‘s Avonds begon de vulkaan significant meer lawaai te maken en stroomde de lava ook over de noordelijke coladas opnieuw rijkelijk. Wederom angstige momenten voor vrienden van ons, wier huis zich tot nu toe staande heeft gehouden in het lavageweld, maar wat zomaar kan veranderen als hij besluit om serieus verder te gaan aan de noordkant. En zo houdt de vulkaan het eiland in een wurggreep. We zitten in een impasse, althans zo voelt het voor ons. Het leven staat toch een soort van stil, ook al kijken we vooruit en zijn we aan het zoeken naar nieuwe mogelijkheden. We hebben het gevoel dat het echte leven pas door kan gaan als de vulkaan gestopt is.

De overheden lijken niet helemaal te weten hoe de zaken aan te pakken wat betreft de hulp aan de getroffenen. Een paar weken geleden hebben we ons als ‘afectados’ in laten schrijven bij de Casa Massieu in Argual. Op de begane grond, in het kantoor van de Gobierno de Canarias. Je moest hiervoor formulieren downloaden van internet, die invullen en dan telefonisch een ‘cita previa’ – een afspraak maken om de boel in te leveren. We hadden de afspraak op een donderdagavond om 18h40. Toen we daar keurig op tijd aankwamen stond er een lange rij voor de deur. We vroegen aan de andere wachtenden of zij ook allemaal kwamen voor de inschrijving. Ja dat was het geval en de wachttijd bedroeg zo’n 2 uur, werd ons verteld. Waarop het humeur van Karel meteen al het kookpunt naderde. We moesten ons melden bij een ‘chico’ in de hal en hij bevestigde dat er ‘enige vertraging’ was. Karel wilde dan een nieuwe afspraak maken voor een andere dag, ‘want ik ga hier echt geen 2 uur staan wachten’. De chico zei heel voorzichtig, terwijl hij alvast zekerheidshalve een paar stappen achteruit deed, dat het op een andere dag waarschijnlijk niet veel anders zou zijn. Mopper mopper, grom, grom, ‘ik ga naar huis’ zei Karel, ‘ik ben gekke Henkie toch niet!’. ‘Ik ben hier nu en ik blijf’ zei ik. ‘Ga dan maar weg en dan bel ik wel als je me moet komen ophalen’. Maar zo werkt het niet, je moet je persoonlijk inschrijven. Inmiddels waren er vrienden aangekomen die een afspraak 10 minuten na ons hadden, waardoor de aandacht van Karel afgeleid werd en we dus toch maar bleven staan. Uiteindelijk waren we na 40 minuten aan de beurt. Dat viel mee zeg! Al snel werd ons duidelijk waarom de boel zo gigantisch uitliep. Er werd voor elke afspraak 10 minuten uitgetrokken. Of je nou met 1 of 2 personen of een heel gezin kwam. Bovendien werd tijdens het maken van de telefonische afspraak gezegd dat je alle formulieren correct ingevuld mee moest nemen en dat je, als je hiermee een probleem had, telefonisch tevoren hulp kon vragen. Anders werd je teruggestuurd en moest je een nieuwe afspraak maken. Maar, vriendelijk als de Palmero’s van nature zijn, gebeurde dit natuurlijk niet. Lang niet iedereen had zijn formulieren goed ingevuld, sommigen kwamen zelfs met niet ingevulde formulieren. En iedereen werd heel geduldig door de medewerkers geholpen met het invullen van de documenten. Lief, maar dan loopt het schema natuurlijk gigantisch uit. Afijn, uiteindelijk is het gelukt (ik moet tot mijn schaamte bekennen dat er ook op ons formulier iets niet helemaal goed was ingevuld en we toen toch wel heel blij waren dat we niet teruggestuurd werden) en kregen we een ‘justificante’ dat we officiële vulkaanslachtoffers zijn.

Het verhaal was, dat je je hier éénmalig moest inschrijven voor alle vormen van hulp die er zouden komen. Later zou er dan opnieuw contact met ons opgenomen worden, omdat op dat moment er eigenlijk nog niks duidelijk was. Prettig geregeld, leek ons.

Echter een week later hoorden we bij toeval van anderen dat je je ook op de 1e verdieping van de Casa Massieu moet inschrijven, in het oficina van de Gobierno de España. Voor de hulp die van de Spaanse staat komt. Dat andere was alleen voor de hulp van de Canarische overheid 😤😤. Maar hiervoor hoefde je geen afspraak te maken, dus wij opnieuw erheen. Inderdaad geen afspraak nodig en we hoefden niet lang te wachten. We kregen weer een aantal formulieren mee om in te vullen, eigenlijk zo’n beetje dezelfde als die van een week eerder, met de opdracht daarna terug te komen met een flink aantal bijlagen erbij. Alles bij elkaar gezocht en dag later terug en alles ingeleverd. Vervolgens kregen we een telefoontje. Van de ‘trabajadores social’ – maatschappelijk werkers van de Cabildo de la Palma, de eilandregering. Of we op 18 november om 9 uur naar de Casa Massieu wilden komen voor een ‘entrevista’, een onderhoud. Een dag later kregen we een telefoontje voor dezelfde vraag en de dag daarop nog een keer. Beide keren geduldig uitgelegd dat we al een afspraak hadden. De auto kende de weg inmiddels uit zijn hoofd. Nu hoefden we geen formulieren in te vullen maar typte de dame onze antwoorden meteen in op een laptop. Wederom zo’n beetje dezelfde vragen aangevuld met de vraag of we misschien psychologische bijstand nodig hadden en of we in aanmerking wilden komen voor de noodwoningen die (ooit) gebouwd gaan worden. Nee, dat was niet nodig, waarna het gesprek afgesloten werd.

Eenmaal ‘thuis’ ging de telefoon. Een trabajadora social, of we al bij de Casa Massieu geweest waren ……  Ja, vanochtend en u bent eerlijk gezegd de vierde die erover belt. Waarop ze heel omstandig uitlegde dat ze met verschillende lijsten werken (je meent het) en zeker willen zijn dat ze niemand vergeten. Daarom maar liever 4x bellen dan helemaal niet. Daar was geen speld tussen te krijgen. En omdat ook zij weer zo ontzettend aardig was, verbeet ik mijn intussen toch opgekomen lichtelijke irritatie en zei dat ze helemaal gelijk had, en dagge bedaankt zijt da witte (mijn Brabantse afkomst laat zich soms niet onderdrukken). Wel heeft ze ons verzekerd dat we ons nu écht nergens meer hoeven te registreren……

Deze keer geen foto’s van de vulkaan heb ik besloten, ze zijn uiteindelijk toch bijna allemaal hetzelfde. Dan maar een paar plaatjes van Casa Massieu, waar onze onvolprezen regeringen kantoor houden. Ik moet toegeven, het is een prachtig gerestaureerd Canarisch pand, met schitterende tea-houten balkons en trappenhuizen. Het was een genot om er zo vaak te mogen vertoeven!

Prachtig pand toch!
Tea hout komt uit de kernen van Canarische dennen. Is heel hard, daardoor bijna onverwoestbaar en bijzonder mooi. Het is bijna niet meer te krijgen en dus erg duur.